Chronicle έγραψε: 10 Αύγ 2024, 15:42
Σαββάτιος έγραψε: 10 Αύγ 2024, 15:34
Από πότε οι «Βυζαντινοί» αποκαλούν τους αρχαίους εθνοτικούς Έλληνες «Γραικούς»; Είδες κάποιο «Βυζαντινό» να γράφει για Γραικό Μεγάλο Αλέξανδρο;
Φυσικά βρε ηλίθιε και οι βυζαντινοί τους αρχαίους Έλληνες τους λένε και Γραικούς και συγκεκριμένα τον ειδωλολάτρη Μ. Αλέξανδρο, πανάσχετο φερέφωνο... Γραικοί ονομάζονται και οι Έλληνες ειδωλολάτρες όπως στον Στιλβή.
Είναι ο Ιουλιανός ηλίθιε εθνοτικός «Βυζαντινός»; Έχεις κάποιο τωόντι εθνοτικό «Βυζαντινό» που να αποκαλεί τους αρχαίους Έλληνες ο ίδιος (και όχι τη γελοιότητα που παρουσίασες) ως «Γραικούς»; Όσο για την εύρεση γραφικέ:
Η ιδιομορφία του διαλόγου Συμπόσιον ἢ Κρόνια, ως προς την παρουσία του όρου Γραικός, καθίσταται φανερή, αν συλλογιστούμε πως το λήμμα αυτό [το «Γραικοί»], όχι μόνο απουσιάζει από το υπόλοιπο corpus του Ιουλιανού, αλλά είναι εκκωφαντικά από την γραμματεία των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων
Στον διάλογο του Ιουλιανού που μελετούμε, γίνεται χρήση του ταυτοτικού όρου
Γραικός τέσσερις φορές. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η παρουσία του σχετικού
όρου δεν σχολιάζεται από τις μείζονες μελέτες του συγκεκριμένου έργου του
Ιουλιανού, όπως αυτές των Roger Pack, J. F. Gilliam και Barry Baldwin.
363
Κατά την είσοδο του Αλεξάνδρου στο συμπόσιο, ο Σειληνός απευθύνεται
σκωπτικά στον Κυρίνο:«Ὅρα», εἶπε, «μή ποτε οὗτοι ἑνὸς ὦσιν οὐκ ἀντάξιοι τουτουὶ τοῦ Γραικοῦ»,
με τον Κυρίνο να ανταπαντά πως γνωρίζει πολλούς ισάξιους (μὴ χείρονας) με τον
Αλέξανδρο, και πως οι απόγονοί του (ἔγγονοι) θαυμάζουν μόνο αυτόν από τους
ξένους στρατηγούς:
364
«Μὰ Δία», εἶπεν ὁ Κυρῖνος, «οἶμαι πολλοὺς εἶναι μὴ χείρονας. Οὕτω δὲ αὐτὸν οἱ ἐμοὶ
τεθαυμάκασιν ἔγγονοι, ὥστε μόνον αὐτὸν ἐκ πάντων, ὅσοι ξένοι γεγόνασιν
ἡγεμόνες, ὀνομάζουσι καὶ νομίζουσι μέγαν. Οὐ μὴν ἔτι καὶ τῶν παρ’ ἑαυτοῖς
γεγονότων οἴονται μείζονα τοῦτον, ἴσως μὲν ὑπὸ φιλαυτίας <τι> παθόντες, ἴσως δὲ
καὶ οὕτως ἔχον· εἰσόμεθα δὲ αὐτίκα μάλα τῶν ἀνδρῶν ἀποπειρώμενοι».
Η ειρωνική διάθεση του Σειληνού συνοψίζεται ακριβώς στο λήμμα Γραικός, το
οποίο ο Ιουλιανός εγχειρίζει στα λόγια του διονυσιακού αρχιερέα, εμποτισμένο με
την δυτικότροπη υποτιμητική διάθεση. Τι πιο ντροπιαστικό για το ρωμαϊκό
κοσμοσύστημα, να επισκιάζει μια πλειάδα Ρωμαίων αυτοκρατόρων ένας Γραικός.
Αργότερα, όταν λαμβάνει τον λόγο ο ράθυμος Τραϊανός, ο Σειληνός με θρασύτητα
τον υποβαθμίζει σε σύγκριση με τον Αλέξανδρο, και προάγει ακόμη μια φορά τον
Μακεδόνα κατακτητή ως τον βέλτιστο των στρατηγών και αυτοκρατόρων.365
Από τον παραπάνω διάλογο μεταξύ Σειλινού και Κυρίνου, μπορούμε να
εξάγουμε τα εξής συμπεράσματα. Πρώτον, ο Ιουλιανός είχε συνείδηση της
υποτιμητικής διάθεσης με την οποία είχε φορτιστεί ο όρος Γραικός, και
χρησιμοποίησε ετούτη την γνώση αριστοτεχνικά ώστε να εξυψώσει την σάτιρά του.
Δεύτερον, ο Κυρίνος διατυπώνει τον διαχωρισμό του ελληνικού με το ρωμαϊκό γένος,
διατυπώνοντας έναν ρωμαϊκό πατριωτισμό διαφορετικό από αυτόν που επιχειρεί να
οικοδομήσει ο Ιουλιανός.
Το επόμενο απόσπασμα όπου επιστρατεύεται ο όρος Γραικός είναι στην
εναρκτήρια τοποθέτηση του Ιούλιου Καίσαρα, ο οποίος θέτει ως μοναδικό του
αντίπαλο τον Αλέξανδρο και προσηλώνεται στην αποδόμηση των κατορθωμάτων του. Μεταξύ άλλων, συγκρίνει την νίκη του Αλέξανδρου επί των Θηβαίων, με την
επικράτηση του Καίσαρα επί πολλαπλάσιων εχθρών. Η υποτιμητική χροιά του
λήμματος Γραικός αμβλύνεται, διότι ο ψόγος προς τον Αλέξανδρο δεν αφορά τόσο
την εθνοτική ταυτότητα των αντιπάλων του, όσο την αριθμητική τους ένδεια.366
Στην απάντηση του ο Αλέξανδρος αναφέρεται στην υποτίμηση από τον
Καίσαρα τῶν μυρίων Γραικῶν, και αναπτύσσει την θεωρία καταγωγής των Ρωμαίων
από τους Έλληνες, την οποία αναφέραμε και νωρίτερα:
367
Σὺ δὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ Γαλάτας κατεπολέμησας, ἐπὶ τὴν πατρίδα τὴν σεαυτοῦ
παρασκευαζόμενος, οὗ τί γένοιτ’ ἂν χεῖρον ἢ μιαρώτερον; Ἐπεὶ δὲ ὥσπερ διασύρων
τῶν μυρίων ἐμνημόνευσας Γραικῶν, ὅτι μὲν καὶ ὑμεῖς ἐντεῦθεν γεγόνατε καὶ τὰ
πλεῖστα τῆς Ἰταλίας ᾤκησαν οἱ Γραικοί, καίπερ εἰδὼς ὅμως οὐ παραδέχομαι.
Η αψιμαχία του Αλέξανδρου με τον Ιούλιο Καίσαρα μπορεί να αναγνωσθεί ως
προφητικό σημείο των μεγάλων αντιπαραθέσεων Ανατολικής και Δυτικής
Εκκλησίας κατά την διάρκεια των μέσων Βυζαντινών χρόνων, όπου το προσηγορικό
Γραικός ενδύεται δεσπόζοντα υποτιμητικό χαρακτήρα, και αμφότερες οι πλευρές
επιδιώκουν να οικοδομήσουν ένα παρελθόν, έναν καταγωγικό μύθο, όπου η
παρουσία του αντιπάλου θα είναι σαφώς υποβαθμισμένη. Υπό το ίδιο πρίσμα, ο
ρωμαϊκός θεός Κυρίνος δρα μετωνυμικά ως αντιπρόσωπος του ρωμαϊκού
κοσμοσυστήματος και συγκρούεται με τον γηραιό Σάτυρο Σειλινό, ενώ ο σπουδαίος
στρατηγός των Ελλήνων, Αλέξανδρος, αντιπαρατίθεται με τον Ιούλιο Καίσαρα. [δηλαδή υιοθετεί την ορολογία του Ιούλιου Καίσαρα ειρωνικά και ως αντεπίθεση]
Μετά την ετυμηγορία του συμβουλίου των θεών, νικητής ανακηρύσσεται ο στωικός
Μάρκος Αυρήλιος, ένας Ρωμαίος αυτοκράτορας, που συνέταξε όμως το μνημειώδες
έργο του, Τὰ εἰς ἑαυτόν, στην ελληνική γλώσσα και συμφιλίωσε έτσι -κατά τον
Ιουλιανό, ο οποίος ενδεχομένως αντιδρούσε διαφορετικά απέναντι στο ίνδαλμά του,
αν η στωική πραγματεία του Μάρκου Αυρήλιου ήταν γραμμένη στην λατινική- την
ρωμαϊκή πολιτική ταυτότητα με τον ελληνικό πολιτισμό και τη φιλοσοφία
Ιάσων Θεοδωρίδης Μεταπτυχιακή εργασία.
Άρα διέστρεψες ακόμη ένα κείμενο! Ειρωνική χρήση των ρωμαϊκών στερεοτύπων και ορολογίας γίνεται εδώ.
Όσο για τον Μεσαρίτη είσαι τυφλός. Δεν αποκαλεί πουθενά τους αρχαίους Έλληνες «Γραικούς».