Ζαποτέκος έγραψε: 24 Σεπ 2020, 16:34
Άρα ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε και ελληνική καταγωγή.
Όσο ήταν Αρσάκης ο Μπίλης ο Α'
Για πες , η Αγία Ελένη από πού ήταν ; Απ' την Βρετανία ;
Ο Μπίλυ Α΄μπορεί να είχε κάποια αρμενική καταγωγή γιατί νομίζω πως στην οικογένειά του υπάρχουν τα ονόματα "Βάρδας" και "Συμβάτιος". Βέβαια κι αυτό δεν λέει κάτι γιατί αυτά τα ονόματα είχαν υιοθετηθεί και από ελληνόφωνους Μικρασιάτες.
To λέω από την άποψη ότι η αρμενική καταγωγή του Μπιλ και η ελληνική του Κώστα έπαιζαν μικρό ρόλο στην ταυτότητά τους. Ο Κωνσταντίνος μόνο σαν καρά-Ρωμαίος μπορεί να χαρακτηριστεί. Μην κοιτάς τι έλεγε ο φευγάτος ο ανιψιός του, ο οποίος φαίνεται να είχε πείσει ακόμα και τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό ότι (ο ίδιος, ο Ιουλιανός) είναι εθνοτικά Έλληνας (παράγραφοι 104 & 107)
Pertinax έγραψε: 24 Σεπ 2020, 16:37
Όσο ήταν Αρσάκης ο Μπίλης ο Α'
Για πες , η Αγία Ελένη από πού ήταν ; Απ' την Βρετανία ;
Ο Μπίλυ Α΄μπορεί να είχε κάποια αρμενική καταγωγή γιατί νομίζω πως στην οικογένειά του υπάρχουν τα ονόματα "Βάρδας" και "Συμβάτιος". Βέβαια κι αυτό δεν λέει κάτι γιατί αυτά τα ονόματα είχαν υιοθετηθεί και από ελληνόφωνους Μικρασιάτες.
To λέω από την άποψη ότι η αρμενική καταγωγή του Μπιλ και η ελληνική του Κώστα έπαιζαν μικρό ρόλο στην ταυτότητά τους. Ο Κωνσταντίνος μόνο σαν καρά-Ρωμαίος μπορεί να χαρακτηριστεί. Μην κοιτάς τι έλεγε ο φευγάτος ο ανιψιός του, ο οποίος φαίνεται να είχε πείσει ακόμα και τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό ότι (ο ίδιος, ο Ιουλιανός) είναι εθνοτικά Έλληνας (παράγραφοι 104 & 107)
Ισχύει !
Στην Α' οίκουμενική σύνοδο ό Μ. Κωνσταντίνος απευθύνεται τω των άγιων συλλόγω στα λατινικά. Ή ομιλία του μεταφράζεται στα ελληνικά·μετέβαλον δ' αυτήν 'Ελλάδι μεθερμηνευταί φωνή, γράφει ό Εύσέβιος. Ό αυτοκράτορας παρακολουθεί τή συζήτηση, πού διεξάγεται στα ελληνικά· έπηκροάτο βασιλεύς έλληνίζων τε τή φωνή ότι μηδέ ταύτης άμαθως είχε, συνεχίζει ô Ιστορικός της Εκκλησίας. Ή ελληνική δεν είναι μόνον ή γλώσσα των ίερων κειμένων, αλλά διαθέτει καί δλες τις λεπτές εννοιολογικές αποχρώσεις, πού απαιτεί ή διατύπωση των δογμάτων· άλλ' ού δυναμένοις δια στενότητα τής παρ' αύτοϊς γλώττης καί ονομάτων πενίαν διελεϊν από τής ουσίας την ύπόστασιν, γράφει ό Γρηγόριος ò Ναζιανζηνός, πού ομολογεί ότι πολύ λίγα λατινικά γνωρίζει : ού γαρ 'Ρωμαϊκός τις έγώ τήν γλώσσαν, ουδέ τά 'Ιταλών δεινός... ΑΓΝΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΠΟΥΛΟΥ , Η ΠΑΤΡΙΟΣ ΦΩΝΗ )
… εις μικράς μεν ατυχίας ευρεθήσεται φίλος, εις μεγίστην δε και επιμένουσαν συμφοράν μηδείς σε πλανήση , φίλος ουκ έσται . ( Στρατηγικόν Κεκαυμένου )
Pertinax έγραψε: 24 Σεπ 2020, 16:12
Από την ίδια Ρωμαία μαμά που είχε καταγωγή και από τον Μέγα Κωνσταντίνο.
Δεν μας χαλάει αυτό. Μια χαρά.
Η Αγία Ελένη , η μαμά του Μεγάλου Κωνσταντίνου , ήταν μάλλον Ελληνίδα.
α) Ελληνικό όνομα και όχι Μινερβίνα ή Φαύστα ή Πλακιδία
β) Οι πηγές απ' τον 6ο αι. μ.Χ. και μετά αναφέρουν ότι καταγόταν απ' το Δρέπανο της Βιθυνίας ( Ελενόπολη ).
Άρα ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε και ελληνική καταγωγή. Και αν πιστέψουμε τον Ιουλιανό πως οι Θράκες κατάγονται από τους Έλληνες , τότε είχε ελληνοελληνική καταγωγή !
Η Αγία Ελένη , η μαμά του Μεγάλου Κωνσταντίνου , ήταν μάλλον Ελληνίδα.
α) Ελληνικό όνομα και όχι Μινερβίνα ή Φαύστα ή Πλακιδία
β) Οι πηγές απ' τον 6ο αι. μ.Χ. και μετά αναφέρουν ότι καταγόταν απ' το Δρέπανο της Βιθυνίας ( Ελενόπολη ).
Άρα ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε και ελληνική καταγωγή. Και αν πιστέψουμε τον Ιουλιανό πως οι Θράκες κατάγονται από τους Έλληνες , τότε είχε ελληνοελληνική καταγωγή !
Για αυτό είπα ότι δεν μας χαλάει αυτό.
Βολταίρος:
Ο Μέγας Κωνσταντίνος "μας έφερε τη βαρβαρότητα". “Συμπεριφέρθηκε στην αρχή σαν πρίγκηπας, κατόπιν σαν δημόσιος ληστής και στο τέλος της ζωής του σαν ματαιόδοξος, σπάταλος και ηδονοθήρας".
Ο Κωνσταντίνος ο Α΄ Μέγας, Άγιος και ισαποστολος των χριστιανων.
"Είχε ένα πεθερό που τον οδήγησε στην αυτοκτονία, έναν κουνιάδο που διέταξε να στραγγαλιστεί, έναν ανηψιό 12-13 χρονών που διέταξε να του κόψουν το λαιμό, έναν μεγαλύτερο αδερφό που τον αποκεφάλισε και μια γυναίκα που την έβρασε στο μπάνιο" (Βολταίρος, "Φιλοσοφικό λεξικό", εκδ. 1824, τ. 2 σελ. 270).
Όπως συμπεραίνει ο Gibbon "όσο πιο καλός χριστιανός γινότανε, τόσο χειρότερα εγκλήματα έκανε".
Ζαποτέκος έγραψε: 24 Σεπ 2020, 16:34
Η Αγία Ελένη , η μαμά του Μεγάλου Κωνσταντίνου , ήταν μάλλον Ελληνίδα.
α) Ελληνικό όνομα και όχι Μινερβίνα ή Φαύστα ή Πλακιδία
β) Οι πηγές απ' τον 6ο αι. μ.Χ. και μετά αναφέρουν ότι καταγόταν απ' το Δρέπανο της Βιθυνίας ( Ελενόπολη ).
Άρα ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε και ελληνική καταγωγή. Και αν πιστέψουμε τον Ιουλιανό πως οι Θράκες κατάγονται από τους Έλληνες , τότε είχε ελληνοελληνική καταγωγή !
Για αυτό είπα ότι δεν μας χαλάει αυτό.
Βολταίρος:
Ο Μέγας Κωνσταντίνος "μας έφερε τη βαρβαρότητα". “Συμπεριφέρθηκε στην αρχή σαν πρίγκηπας, κατόπιν σαν δημόσιος ληστής και στο τέλος της ζωής του σαν ματαιόδοξος, σπάταλος και ηδονοθήρας".
Ο Κωνσταντίνος ο Α΄ Μέγας, Άγιος και ισαποστολος των χριστιανων.
"Είχε ένα πεθερό που τον οδήγησε στην αυτοκτονία, έναν κουνιάδο που διέταξε να στραγγαλιστεί, έναν ανηψιό 12-13 χρονών που διέταξε να του κόψουν το λαιμό, έναν μεγαλύτερο αδερφό που τον αποκεφάλισε και μια γυναίκα που την έβρασε στο μπάνιο" (Βολταίρος, "Φιλοσοφικό λεξικό", εκδ. 1824, τ. 2 σελ. 270).
Όπως συμπεραίνει ο Gibbon "όσο πιο καλός χριστιανός γινότανε, τόσο χειρότερα εγκλήματα έκανε".
Ο Βολταίρος και οι μαύροι
«Τα στρογγυλά μάτια τους, η πλακουτσωτή μύτη τους, τα χείλια τους που είναι πάντα παχιά, τα διαφορετικά διαμορφωμένα αυτιά τους, το μαλλί στο κεφάλι τους, το μέτρο της ίδιας της νοημοσύνης τους, όλ’ αυτά ορθώνουν ανάμεσα σ’ αυτούς και τα άλλα είδη τεράστιες δ ι α φ ο ρ έ ς».
«Και δεν είναι άνθρωποι, παρά το παράστημα του σώματος, μιας κι η ικανότητα στο να διατυπώνουν την σκέψη τους απέχει υπερβολικά πολύ από την δική μας. Τέτοιοι είναι εκείνοι που έχω δει και έχω εξετάσει».
«Εάν η αντιληπτικότητά τους δεν είναι τελείως διαφορετικής φύσης από την δική μας, είναι σε κάθε περίπτωση πολύ κατώτερη. Δεν είναι ικανοί στο να δείξουν οποιασδήποτε μεγάλη συγκέντρωση. Έχουν πολύ μικρή συνδυαστική ικανότητα και δεν δείχνουν ικανότητα να κατακτήσουν ούτε τα πλεονεκτήματα ούτε για τις καταχρήσεις της φιλοσοφίας μας».
«Ένα σπουδαίο ζήτημα είναι επίσης το αν προέρχονται [οι Αφρικανοί] από τους πιθήκους ή εάν οι πίθηκοι προέρχονται από αυτούς. Οι σοφοί μας μας έχουν πει ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα Θεού. Να λοιπόν μια ωραία εικόνα του θείου κατασκευαστή: Μια πλακουτσωτή μαύρη μύτη με ελάχιστη ή και ανύπαρκτη νοημοσύνη. Σίγουρα θα έρθει καιρός που θα μάθουν ακόμη και αυτά τα ζώα πώς να καλλιεργούν καλά το έδαφος, να καλλωπίζουν τα σπίτια και τους κήπους τους και να γνωρίσουν τις πορείες των αστεριών: Ο οποιοσδήποτε χρειάζεται τον χρόνο του για όλα».
16/06/2019 Οι 10 χειρότεροι Βυζαντινοί αυτοκράτορες: Ιστορίες κακίας και βλακείας.
Μέχρι στιγμής αυτή η στήλη έχει προσπαθήσει να επικεντρωθεί στα ωραία, θετικά και θαυμαστά της Ανατολικής Ρωμαϊκής ιστορίας. Αυτό ισχύει ειδικά για τους βασιλείς της Κωνσταντινουπόλεως – έχει γίνει λόγος για τιτάνιες μορφές όπως ο Νικηφόρος Φωκάς, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο Αλέξιος Κομνηνός και ο Ιωάννης Δούκας Βατάτζης. Η υπερχιλιετής ιστορία της Ρωμανίας όμως είναι κατάστικτη από σκοτεινές ή ανεπαρκείς προσωπικότητες, που με τα πολλά τους σφάλματα και εγκλήματα μίαναν τον αυτοκρατορικό θρόνο.
Το πως θα κριθεί ένας «κακός» αυτοκράτωρ δεν είναι εύκολο. Έχουμε ολόκληρες περιόδους αναρχίας και αταξίας όπου για πολύ βραχέα χρονικά διαστήματα ασήμαντες προσωπικότητες εναλλάσσοντο στο θρόνο. Υπήρξαν δε ολόκληρες δυναστείες που η διαδοχή πήγαινε από τον κακό στον χειρότερο. Άλλοτε αυτοκράτορες μέτριοι ή και καλών προθέσεων κατέληγαν σε αποτυχίες και καταστροφές παρά την όποια προσπάθεια.
Εδώ, από την προσωπική μου γνώμη και τις συμβουλές φίλων, καταθέτουμε τον μαύρο κατάλογο των 10 χειροτέρων αυτοκρατόρων της Ρωμανίας, η ανάγνωση της ιστορία των οποίων γεννά ένα αυθόρμητο; «Γιατί Θεέ μου; Γιατί;»
10. Ανδρόνικος Α’ Κομνηνός (1182-1185)
Μία συναρπαστική όσο και αποκρουστική προσωπικότητα, ο Ανδρόνικος Κομνηνός υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να είχε καταταγεί στους μεγάλους ήρωες και σωτήρες της αυτοκρατορίας. Πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στην εξορία, καθώς ο θυελλώδης χαρακτήρας του προκαλούσε διαρκείς προστριβές με την αυλή και τον ίδιο τον αυτοκράτορα, τον εξάδελφο του Μανουήλ Κομνηνό. Ταξιδεύοντας από την Ρωσία στην Κιλικία, τη Συρία και την Ιερουσαλήμ (αποπλανώντας διαδοχικά πριγκήπισσες στην διαδρομή), επέστρεψε υπέργηρος πλέον στην Κωνσταντινούπολη το 1182. Εδώ και δύο έτη βασίλευε ο ανήλικος υιός του Μανουήλ, Αλέξιος Β’, υπό την κηδεμονία της Γαλλίδας μητρός του Μαρίας. Εκμεταλλευόμενος το αντιλατινικό μένος του λαού της Κωνσταντινουπόλεως, ο Ανδρόνικος επιβλήθηκε ως ο νέος συναυτοκράτωρ και κηδεμόνας του ανεψιού του, τον ανάγκασε να διατάξει την εκτέλεση της μητρός του και στη συνέχεια τον στραγγάλισε. Συγχρόνως μεθόδευσε την εξαπόλυση ενός φρικτού πογκρόμ πάνω στον πληθυσμό Ιταλών εμπόρων της Βασιλευούσης, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς. Μένοντας μόνος στην εξουσία, ο Ανδρόνικος νυμφεύθηκε την 12χρονη Γαλλίδα πριγκίπισσα Άννα (Αγνή), χήρα του μικρού Αλεξίου, παρά την λαϊκή κατακραυγή και τις αντιρρήσεις της Εκκλησίας. Αναγνωρίζοντας ορθά πως η γαιοκτητική αριστοκρατία λειτουργούσε παρασιτικά και ωθούσε τους μικρούς αγρότες στην φτώχεια και την απελπισία, έλαβε σκληρά μέτρα εναντίον της. Οι τακτικές του όμως, ουσιαστικά ένα όργιο τρομοκρατίας, βασανιστηρίων και εκτελέσεων, προκάλεσαν χάος σε ολόκληρη την αυτοκρατορία, καθώς και αρκετές εξεγέρσεις.
Το 1185 ο Ανδρόνικος βρέθηκε αντιμέτωπος με μία μεγάλη νορμανδική εισβολή, η οποία κατέληξε στην φρικτή άλωση της Θεσσαλονίκης. Ο λαός της Κωνσταντινουπόλεως, κατειλημμένος από πανικό και μίσος, θεώρησε τον Ανδρόνικο υπεύθυνο (ενώ πριν λίγα χρόνια των χαιρέτιζε ως σωτήρα) και με αφορμή την απόπειρα συλλήψεως του αριστοκράτου Ισαακίου Κομνηνού, τον καθαίρεσε και τον θανάτωσε στον Ιππόδρομο ύστερα από ένα εφιαλτικό διήμερο ακρωτηριασμών, διαπομπεύσεως και προπηλακισμών. Το κατακρεουργημένο σώμα του τεμαχίστηκε και πετάχτηκε στον Βόσπορο.
9. Ειρήνη η Αθηναία (780/797-803)
Σύζυγος του αυτοκράτορος Λεόντος Δ’ του Χαζάρου, η αυγούστα Ειρήνη ανέλαβε, μετά το θάνατο του ανδρός της, την επιτροπεία του ανηλικού υιού των Κωνσταντίνου ΣΤ’, το έτος 780. Η Ειρήνη έμεινε στην ιστορία επειδή ανέτρεψε την εικονομαχική πολιτική του Λέοντος και τον προκατόχων του, καθώς συγκάλεσε την Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο (787) και αποκατέστησε την τίμηση των ιερών εικόνων. Με τον τρόπο αυτό κλείνει η πρώτη και σφοδροτέρα περίοδος της Εικονομαχίας και ανοίγει ο δρόμος για τον οριστικό θρίαμβο της Ορθοδοξίας το 843 και την αποκατάστασης της θρησκευτικής ενότητος και τάξεως της αυτοκρατορίας.
Τα θετικά όμως τελειώνουν κάπου εκεί. Χαρακτηριζόμενη από ένα πνεύμα φιλόδοξο και αρχομανές, χωρίς ενδοιασμούς και ηθικές αναστολές, η Ειρήνη προσπάθησε με κάθε τρόπο να κρατήσει τον υιό της στο περιθώριο ακόμα και όταν εκείνος ενηλικιώθηκε. Όταν ο Κωνσταντίνος ΣΤ’ προσπάθησε να την απομακρύνει, τον τύφλωσε (797) και έμεινε μόνη στο θρόνο. Ως αυτοκράτειρα η Ειρήνη γνώρισε διαδοχικές ταπεινώσεις στους πολέμους κατά των Αράβων και των Βουλγάρων, ενώ οι σπατάλες και οι εκτεταμένες καταργήσεις φόρων οδήγησαν το κράτος στην χρεωκοπία. Όταν το 800 ο Φράγκος ηγεμών Καρλομάγνος σφετερίστηκε τον αυτοκρατορικό τίτλο, στεφόμενος βασιλεύς των Ρωμαίων από τον Πάπα, η Ειρήνη του πρότεινε να τη νυμφευθεί και να ενωθούν έτσι οι δύο αυτοκρατορίες. Το απολύτως καταστροφικό αυτό ενδεχόμενο απέτρεψε η ανατροπή της ειρήνης από τον γενικό λογοθέτη (δηλ. υπουργό οικονομικών) Νικηφόρο το 803.
8. Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος (1282-1328)
Υιός του πανούργου αυτοκράτορος Μιχαήλ Η’, ο Ανδρόνικος στέφθηκε σε μία εποχή απολύτου γεωπολιτικού χάους στα Βαλκάνια, τη Μικρά Ασία και τη Μεσόγειο. Μην έχοντας τα διπλωματικά τάλαντα του πατρός του, ο Ανδρόνικος Β’ προχώρησε σε μία σειρά από καταστροφικές αποφάσεις που οδήγησαν την Ρωμανία από την επισφαλή αναστήλωση στην τελική τροχιά παρακμής και αποσυνθέσεως. Αντιμέτωπος με οικονομική δυσπραγία, ο Ανδρόνικος έφτασε στο σημείο να καταργήσει εντελώς τον ρωμαϊκό στόλο, αφήνοντας το κράτος ανυπεράσπιστο απέναντι στις αρπακτικές διαθέσεις της Βενετίας και της Γένουας.
Προσπαθώντας να ανακόψει την προέλαση των Οθωμανών στη Βιθυνία προσέλαβε μία ομάδα Καταλανών μισθοφόρων, η οποία όμως ύστερα από κάποιες νίκες ξεκίνησε να λεηλατεί ρωμαϊκά εδάφη. Ο συναυτοκράτωρ και υιός του Ανδρονίκου, Μιχαήλ Θ’, σχεδίασε την δολοφονία του αρχηγού τους, με τους Καταλανούς για αντίποινα να ισοπεδώνουν ολόκληρη την Μακεδονία και τη Θράκη, μέχρι να κατακτήσουν την Αθήνα. Ο Μιχαήλ στη συνέχεια ηττήθηκε από τους Βουλγάρους, που προσάρτησαν εδάφη της Θράκης. Στην είδηση του θανάτου του υιού του Μανουήλ ο Μιχαήλ πέθανε από την θλίψη του. Θεωρώντας υπαίτιο για τον θάνατο του Μανουήλ τον έτερο εγγονό του, επίσης Ανδρόνικο, ο αυτοκράτωρ τον αποκλήρωσε. Έτσι ξέσπασε ένας εξαετής εμφύλιο πόλεμος μεταξύ των δύο Ανδρονίκων, παππού και εγγονού, που έληξε με την ήττα και ανατροπή του πρώτου.
7. Φωκάς (602-610)
Ο χαμηλόβαθμος αξιωματικός του στρατού Φλάβιος Φωκάς ηγήθηκε εξέγερσης που ανέτρεψε τον αντιδημοφιλή για τις οικονομικές του περικοπές αυτοκράτορα Μαυρίκιο το έτος 602. Ο Φωκάς υπέβαλε τον Μαυρίκιο σε βασανιστήρια, θανατώνοντας τον αφού τον ανάγκασε να παρακολουθήσει την εκτέλεση των 6 υιών του. Με την άνοδο του στο θρόνο ξεκίνησε βίαιες διώξεις των αντιπάλων του, κυρίως αριστοκρατών, με αποτέλεσμα να αφήσει ακέφαλο μεγάλο κομμάτι της ρωμαϊκής διοικήσεως και των ενόπλων δυνάμεων. Άφησε εποχή για το σαδισμό και τις κρίσεις θυμού του: όταν μία φορά ο δήμος των Πρασίνων τον περιέπαιξε γιατί εμφανίστηκε στον ιππόδρομο μεθυσμένος, λέγεται ότι διέταξε τη σφαγή 3.000 θεατών. Παράλληλα ο Φωκάς στάθηκε απολύτως ανίκανος σαν κυβερνήτης: σε μία κρίσιμη εποχή για την αυτοκρατορία, όλα τα εξωτερικά μέτωπα κατέρρευσαν. Οι Άβαροι και οι Σλάβοι πλημμύρισαν τις ευρωπαϊκές επαρχίες, ενώ οι Σασσανίδες Πέρσες εισέβαλαν στην ανατολή. Η κτηνωδία του Φωκά προκάλεσε την ανταρσί του Εξάρχου Ηρακλείου της Καρχηδόνας. Ο Ηράκλειος έστειλε τον ομώνυμο υιό του με στόλο στην Κωνσταντινούπολη, με αποτέλεσμα την καθαίρεση του Φωκά το 610.
Όταν συνέλαβε τον Φωκά, ο εξοργισμένος Ηράκλειος τον ρώτησε «έτσι κυβέρνησες αχρείε;», με εκείνον να απαντά «εσύ θα κυβερνήσεις καλύτερα;». Ο Ηράκλειος τράβηξε το σπαθί του και τον αποκεφάλισε επί τόπου.
[Fun Fact: Ο Φωκάς ήταν ο πρώτος Βυζαντινός αυτοκράτωρ που άφησε γενειάδα, καθώς ήθελε να καλύψει μία ουλή στο πρόσωπο του. Ξεκίνησε αυτόν τον τρόπο μία «μόδα» που τήρησαν απαρέγκλιτα όλοι οι διάδοχοι του μέχρι το τέλος.]
6. Κωνσταντίνος Θ’ Μονομάχος (1042-1055)
Ο τελευταίος σύζυγος της Ζωής Πορφυρογέννητης και τελευταίος άνδρας ηγεμών της Μακεδονικής δυναστείας. Σε μία εποχή που η ευμάρεια και η ισχύς που εκληρονόμησαν στη Ρωμανία οι μεγάλοι στρατηλάτες Φωκάς-Τσιμισκής-Βουλγαροκτόνος εξανεμιζόταν ταχύτατα, ο Κωνσταντίνος υπήρξε ένας λίγο ως πολύ αδρανής και αδιάφορος διαχειριστής των πραγμάτων, συνεχίζοντας και επιταχύνοντας την παρακμή. Λίγο ασχολήθηκε με την ενεργή διοίκηση του κράτους, προτιμώντας να ασχολείται με τη διασκέδαση και τις ερωμένες του. Προστάτης της αυλικής-αστικής αριστοκρατίας εναντίον των στρατιωτικών της υπαίθρου, ενέτεινε την παραμέληση του στρατού και την αντικατάσταση του από μισθοφόρους. Στα οικονομικά υπήρξε σπάταλος, ενώ έμεινε αδρανής μπροστά στην θρησκευτική κρίση που κατέληξε στο Μεγάλο Σχίσμα Κωνσταντινουπόλεως και Παλαιάς Ρώμης το 1054. Στα εξωτερικά μέτωπα η αυτοκρατορία απέκρουσε επιτυχημένα επιθέσεις Πετσενέγκων και Ρώσων, ενώ προσήρτησε περισσότερα εδάφη στην Αρμενία. Η εχθρική αντιμετώπιση της Αρμενικής Εκκλησίας σίγουρα δεν βοήθησε στην πίστη των αρμενικών πληθυσμών προς την Βασιλεύουσα, ούτε το αξιόμαχο τους ως προμαχώνος έναντι της Ανατολής. Η βασιλεία του είδε τις πρώτες επιδρομές των Σελτζούκων Τούρκων στη Μικρά Ασία. Μόνο θετικό η αναδιοργάνωση του Πανδιδακτηρίου της Κωνσταντινουπόλεως.
5. Ανδρόνικος Δ’ Παλαιολόγος (1376-1379)
Γιος του Ιωάννη Ε’, ο αυτοκράτωρ αυτός συνέχισε την «παράδοση» χάους και εμφυλίων πολέμων της δυναστείας, επιταχύνοντας την επερχόμενη πτώση. Φίλαρχος και αναξιόπιστος, ο Ανδρόνικος εκμεταλλεύτηκε τον άβουλο και αδύναμο χαρακτήρα του πατρός του για να συνωμοτήσει επανειλημμένα εναντίον του. Ενώ το 1366-1371 ο Ιωάννης βρισκόταν στη Δύση σε αναζήτηση βοηθείας και τον είχε αφήσει ως αντιβασιλέα, ο Ανδρόνικος αδράνησε στις δυσκολίες που συνάντησε, αφήνοντας τον όμηρο στη Βουλγαρία και στη Βενετία λόγω χρεών και ελλείψεως χρημάτων για το ταξίδι της επιστροφής. Όταν ο Ιωάννης συμφώνησε με τη Βενετία να παραδώσει την Τένεδο με αντάλλαγμα την εξόφληση του χρέους και έξι πολεμικά πλοία, ο Ανδρόνικος, που συνδεόταν με γενουατικά συμφέροντα, αρνήθηκε να εφαρμόσει τις εντολές. Το 1373 η Ρωμανία κατέστη φόρου υποτελής στους Οθωμανούς, δίνοντας στον Ανδρόνικο το πρόσχημα να εξεγερθεί κατά του πατρός του, σε συνεργασία με έναν Οθωμανό πρίγκηπα. Η κίνηση απέτυχε και ο Ανδρόνικος φυλακίστηκε και τυφλώθηκε μερικώς. Το 1376 απέδρασε με την βοήθεια των Γενουατών και των Τούρκων, ανατρέποντας τελικά τον πατέρα του. Σε αντάλλαγμα χάρισε την χερσόνησο της Καλλιπόλεως (την οποία οι Ρωμαίοι είχαν πολύ πρόσφατα ανακτήσει) στους Οθωμανούς, παρέχοντας τους έτσι ένα σταθερό και ασφαλές προγεφύρωμα στην Ευρώπη. Το 1379 ο Ιωάννης και ο πιστός υιός του Μανουήλ (που ως Μανουήλ Β’ θα ήταν από τους τελευταίους ικανούς αυτοκράτορες) απέδρασαν και επανήλθαν στην εξουσία. Ο Ανδρόνικος φυλακίστηκε αλλά εν τέλει… συγχωρήθηκε και του δόθηκε η θρακική πόλη της Σηλυμβρίας ως προσωπική αρχοντία. Το 1385 εξεγέρθηκε ξανά κατά του πατρός του, πέθανε όμως λίγο αργότερα.
4. Κωνσταντίνος Ι’ Δούκας (1059-1067)
Ο πατριάρχης της δυναστείας των Δουκών υπήρξε μία μοιραία προσωπικότητα, καθώς σε μία κρισιμότατη εποχή για την αυτοκρατορία όχι μόνο στάθηκε ανάξιος των περιστάσεων, αλλά με την πολιτική του υπονόμευσε σοβαρά την οικονομική και αμυντική κατάσταση του κράτους. Διέλυσε ό,τι είχε απομείνει από το παραμελημένο στράτευμα, αρνήθηκε να επισκευάσει οχυρωματικά έργα, απέλυσε 50.000 στρατιώτες από τα μεθοριακά σώματα της Αρμενίας, ενώ αύξησε τους φόρους για να προσλάβει μισθοφόρους. Απόλεμος και αδιάφορος, αρεσκόταν να ασχολείται με νομικά θέματα, στο βαθμό που παλαιοί στρατηγοί επέλεγαν την καριέρα του νομομαθούς ως πιο προσοδοφόρα. Δημιούργησε πολλά νέα υψηλόμισθα αξιώματα και αύξησε τον αριθμό των συγκλητικών για να διορίσει και να ανταμείψει τους υποστηρικτές του. Η βασιλεία του συνταράχθηκε από καταστροφικές και πολύ αιματηρές επιδρομές Σελτζούκων, Τουρκομάνων και Ούζων, ενώ σχεδόν όλη η Κάτω Ιταλία χάθηκε στους Νορμανδούς. Τον ανέτρεψε το 1067 ο στρατηγός Ρωμανός Διογένης, όμως η κατάσταση ήταν τόσο άθλια που δεν υπήρχαν μεγάλα περιθώρια βελτιώσεως.
Η οικογένεια των Δουκών συνέχισε να συνομωτεί, προδίδοντας τον Ρωμανό στην μάχη του Μαντζικέρτ και κατακρεουργώντας τον στη συνέχεια. Ο υιός του Κωνσταντίνου, Μιχαήλ Ζ’ Δούκας, ανέλαβε έπειτα την εξουσία, επίσης χωρίς επιτυχία αλλά τουλάχιστον με την στοιχειώδη έστω προσπάθεια υπευθυνότητας και δράσεως.
(Για το πλήρες μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσε ο Κωνσταντίνος Δούκας, δες το εξαιρετικό άρθρο του Ηλία Αναγνωστάκη)
3…2…1: Οι Άγγελοι.
Επιζώντας από τις προγραφές του Ανδρονίκου Α’, ο Ισαάκιος Άγγελος μπόρεσε να ξεσηκώσει τον λαό της Βασιλευούσης και να τον ανατρέψει (1185). Η βασιλεία του ξεκίνησε με ευνοϊκούς οιωνούς, καθώς ο στρατηγός Αλέξιος Βρανάς συνέτριψε τη νορμανδική ιεσβολή στη Μακεδονία. Ο κατήφορος όμως ξεκινά σχεδόν αμέσως. Τα επόμενα χρόνια η αυτοκρατορία συνταράχθηκε από βαρβαρικές επιδρομές και στασιαστικά κινήματα. Η αποδυνάμωση της ρωμαϊκής εξουσίας οδήγησε στην παλλινόρθωση της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας: ο Ισαάκιος αφιέρωσε πολύ χρόνο και εκστρατείες στην καταστολή τους, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η καταστροφική μάχη της Αρκαδιουπόλεως (1194) παγίωσε την βουλγαρική ανεξαρτησία. Δεν μπόρεσε να διαχειριστεί σωστά την Γ’ Σταυροφορία, καθώς η συμμαχία με τον Σαλαντίν δεν απέφερε κάποιο όφελος, ενώ ούτε τους Γερμανούς μπόρεσε να ελέγξει. Ο στόλος υπέστη τεράστιες απώλειες σε αποτυχημένους πολέμους, ενώ η Κύπρος αποσχίστηκε από την αυτοκρατορία. Ενώ βρισκόταν για κυνήγι το 1995, ο αδελφός του Αλέξιος Άγγελος εξεγέρθηκε, τον συνέλαβε και τον τύφλωσε.
Ο Αλέξιος Γ’ Άγγελος (που άλλαξε το επώνυμο του σε Κομνηνός για λόγους… γοήτρου, τρομάρα του) είδε την απόλυτη αποσύνθεση της αυτοκρατορίας υπό το ανάξι σκήπτρο του. Εξήντλησε το ήδη αδύναμο κρατικό βαλάντιο, ενώ για να ανταποκριθεί στους χρηματικούς εκβιασμούς του Γερμανού αυτοκράτορος Ερρίκου ΣΤ’ λεηλάτησε τα σκεύη των εκκλησιών και επέβαλε σκληρούς φόρους. Η Μικρά Ασία ήταν έρμαιο των Σελτζούκων Τούρκων και η Βαλκανική των Βλάχων, των Βουλγάρων και των Ούγγρων. Περιφερειακοί Ρωμαίοι άρχοντες, από τη νότιο Ελλάδα μέχρι τη δυτική Μικρά Ασία και τον Πόντο κήρυσσαν την ανεξαρτησία τους, συχνά με τη βοήθεια ξένων στρατευμάτων που λεηλατούσαν τα πάντα στο διάβα τους. Ο στόλος καταργήθηκε τελείως για λόγους… οικονομίας.
Εν τω μεταξύ ο γιος του φυλακισμένου Ισαακίου, Αλέξιος, απέδρασε από την φυλακή και πήγε στην Ευρώπη για να ζητήσει βοήθεια. Εκεί, το 1202 εξέτρεψε την Δ’ Σταυροφορία, υποσχόμενος αμύθητα πλούτη, στρατιωτική στήριξη και ένωση των Εκκλησιών εάν οι μαχητές της των παλλινόρθωναν στο θρόνο του. Το 1203 ο βενετικός στόλος αποβίβασε τους Σταυροφόρους στην Κωνσταντινούπολη. Οι πρώτες έφοδοι αποκρούστηκαν και ο Αλέξιος Γ’ οδήγησε τον στρατό του έξω από τα τείχη για να τους διώξει οριστικά. Πριν όμως γίνει η οποαιδήποτε συμπλοκή, ο αυτοκράτωρ δείλιασε και υποχώρησε ξανά μέσα στα τείχη. Στρατός και λαός εξαγριώθηκαν, έτσι λοιπόν ο Αλέξιος Γ’ πήρε την οικογένεια του και το κρατικό θησαυροφυλάκιο και διέφυγαν από την πολιορκημένη Βασιλεύουσα.
Οι Σταυροφόροι έβγαλαν τον Ισαάκιο από τη φυλακή και ο γιος του στέφθηκε Αλέξιος Δ’. Μόνο μέλημα του ήταν η εξεύρεση των τεραστίων ποσών που είχε υποσχεθεί στους σταυροφόρους. Η Πόλη έπεσε σε χάος, ενώ οι φόροι τον κατέστησαν πολύ αντιδημοφιλή. Τελικά τον Φεβρουάριο του 1204 ανατράπηκε από τον Αλέξιο Δούκα Μούρτζουφλο, ο οποίος επέλεξε την οδό της ρήξεως με τους Λατίνους.
Η ζημιά όμως είχε γίνει. Σύντομα η Βασιλεύουσα θα έπεφτε στα χέρια των εισβολέων…
Για τον Κωνσταντίνο Θ’ Μονομάχο έχω και εγώ πολύ αρνητική άποψη. Έχω διαβάσει ότι ήταν αυτός που κατήργησε τον θεματικό στρατό και βασίστηκε σε μισθοφόρους για την άμυνα της αυτοκρατορίας. Λίγα χρόνια αργότερα στο δυτικό και το ανατολικό μέτωπο υπήρχαν σημαντικές ήττες.
Βολταίρος:
Ο Μέγας Κωνσταντίνος "μας έφερε τη βαρβαρότητα". “Συμπεριφέρθηκε στην αρχή σαν πρίγκηπας, κατόπιν σαν δημόσιος ληστής και στο τέλος της ζωής του σαν ματαιόδοξος, σπάταλος και ηδονοθήρας".
Ο Κωνσταντίνος ο Α΄ Μέγας, Άγιος και ισαποστολος των χριστιανων.
"Είχε ένα πεθερό που τον οδήγησε στην αυτοκτονία, έναν κουνιάδο που διέταξε να στραγγαλιστεί, έναν ανηψιό 12-13 χρονών που διέταξε να του κόψουν το λαιμό, έναν μεγαλύτερο αδερφό που τον αποκεφάλισε και μια γυναίκα που την έβρασε στο μπάνιο" (Βολταίρος, "Φιλοσοφικό λεξικό", εκδ. 1824, τ. 2 σελ. 270).
Όπως συμπεραίνει ο Gibbon "όσο πιο καλός χριστιανός γινότανε, τόσο χειρότερα εγκλήματα έκανε".
Ανυπόστατες απόψεις και προκαταλήψεις προηγούμενων αιώνων.
The Rebel έγραψε: 25 Σεπ 2020, 20:54Οι 10 χειρότεροι Βυζαντινοί αυτοκράτορες: Ιστορίες κακίας και βλακείας.
Έχει πλάκα ο χρήστης "The Rebel" καθώς, εκτός ότι βρήκε εδώ μια συζήτηση και αυτός πετάει μέσα ό,τι σκουπίδια βρίσκει στο διαδίκτυο, μερικές φορές δεν καταλαβαίνει ούτε τι γράφουν τα κείμενα που αντιγράφει...
Για παράδειγμα, ο απίθανος χρήστης "The Rebel" δονείται από συγκίνηση για το γεγονός ότι...
"Η Ειρήνη ... συγκάλεσε την Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο (787) και αποκατέστησε την τίμηση των ιερών εικόνων ... και ανοίγει ο δρόμος για τον οριστικό θρίαμβο της Ορθοδοξίας"!
Ανώνυμος Βυζαντινός διασκευαστής του "Πολέμου της Τρωάδας" τον 14ο
Οι ομηρικοί Αχαιοί/Αργείοι/Δαναοί ονομάζονται Έλληνες , αλλά μια φορά αποκαλούνται Ρωμαίοι και μια φορά γίνεται αναφορά σε Ρωμαίων γλώττη.
Ματθαίος Ιωαννίτης
Ο βασιλεύς Αλέξανδρος οπ’ είχε την ανδρεία,
η πατρίδα του ήτονε απ’ την Μακεδονία.
Η Ολυμπιάδα η ξακουστή ήτον αυτού μητέρα,
και τον Φίλιππον , ως φαίνεται, να είχε για πατέρα.
(…)
Εις χρόνους δεκατέσσαρας επήρε Βασιλεία ,
κι ευθύς τον επροσκύνησεν όλη η Ρουμελία, άρχισε και εσύναξε στρατιώτας ανδρειωμένους ,
όλους διαλεκτούς καλά αρματωμένους.
Σταυριανός
Αλέξανδρος ο βασιλεύς όλην την οικουμένη
με τους Ρωμαίους ώρισεν, διατ’ήσαν ανδρειωμένοι
Σκούφος για Θαλή
Έλληνα, δηλαδή Ρωμαίο στο γένος
Λεξικό
παλαιοί Ρωμαίοι = αρχαίοι Γρακοί
… εις μικράς μεν ατυχίας ευρεθήσεται φίλος, εις μεγίστην δε και επιμένουσαν συμφοράν μηδείς σε πλανήση , φίλος ουκ έσται . ( Στρατηγικόν Κεκαυμένου )
The Rebel έγραψε: 25 Σεπ 2020, 20:54
Όταν το 800 ο Φράγκος ηγεμών Καρλομάγνος σφετερίστηκε τον αυτοκρατορικό τίτλο, στεφόμενος βασιλεύς των Ρωμαίων από τον Πάπα, η Ειρήνη του πρότεινε να τη νυμφευθεί και να ενωθούν έτσι οι δύο αυτοκρατορίες.
Ένα από τα μεγαλύτερα what if της παγκόσμιας ιστορίας. Παρεμπιπτόντως, η Ειρήνη είναι ο μόνος ΣΙΓΟΥΡΟΣ αυτοκράτορας ελληνικής καταγωγής.
Γενικά όταν διαβάζεις για έκλυτο βίο βυζαντινών αυτοκρατόρων, πρέπει να βαστάς μικρό καλάθι.
Ο Μιχαήλ ο Μέθυσος για παράδειγμα ή ο Ρωμανός Πορφυρογέννητος (ο πατέρας του Βουλγαροκτόνου) έχουν μείνει στην ιστορία για τον έκλυτο βίο τους, μόνο που η ιστορία γράφτηκε από τους διαδόχους τους που είχαν πολύ εχθρική στάση απέναντι τους. Ο Μιχαήλ έκανε πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις που δεν άρεσαν στους ευγενείς, δεν είχε όμως το κύρος του Βουλγαροκτόνου για να το βουλώσουν. Ο Ρωμανός είναι αυτός που σχεδίασε την ανακατάληψη της Κρήτης από τους σαρακηνούς.
Ζαποτέκος έγραψε: 27 Σεπ 2020, 13:39
Έχεις βρει άλλες πηγές όπου Ρωμιοί να αποκαλούν Ρωμαίους - δηλαδή συμπατριώτες- τους τους αρχαίους Έλληνες; Έχουμε
Έχουμε και άλλη μια έμμεση αναφορά σε δημώδες κείμενο του 14ου αιώνα στα ακριτικά πρότυπα, όπου ο Έλληνας Αχιλλέας είναι πορφυρογέννητος, πιστεύει σε ένα Θεό και δίνει μαθήματα πολεμικής τέχνης σε έναν Φράγκο:
aljawn έγραψε: 27 Σεπ 2020, 14:15
η Ειρήνη είναι ο μόνος ΣΙΓΟΥΡΟΣ αυτοκράτορας ελληνικής καταγωγής.
Εννοείς ελλαδικής. Γιατί ελληνογενείς ζούσαν και στη Μικρά Ασία. Και έχει μεγάλη πλάκα ο γνωστός κατάλογος με τους "μη έλληνικής καταγωγής βυζαντινούς αυτοκράτορες" όταν χαρακτηρίζει καταγωγικά τους Παλαιολόγους σαν "Μικρασιάτες".
Τελευταία επεξεργασία από το μέλος Pertinax την 27 Σεπ 2020, 21:29, έχει επεξεργασθεί 1 φορά συνολικά.
Και τότες ο Πιλάτος έγραψεν εις ένα κομμάτι χαρτί γράμματα τα οποία έλεγαν ούτως: Ιησούς Ναζωρεύς βασιλεύς Ιουδαίων [...] Και ήσανε γραμμένα εβραϊκά, ρωμαίικα και φράγκικα.
Κατά τ΄άλλα αυτός ο Καρτάνος δεν είχε και την καλύτερη άποψη για τους Έλληνες σοφούς
«Λοιπόν από τα έργα άπερ έκαμεν αυτός ο Θεός ο ύψιστος καταλαμβάνομεν την αγίαν αυτού Τριάδα και προσκυνούμεν και πιστεύομεν αυτόν οπού τα έκαμεν αυτά, όχι ότι προσκυνούμεν τον ήλιον διά θεόν ή το φεγγάριν ή τα άστρη, ώσπερ τα προσκυνούν αυτοί οι ασεβείς οι Έλληνες οπού λέγουν ότι είναι σοφοί. Τα ποιήματα του Θεού πιστεύουν ως θεόν, και τον Θεόν τον αληθινόν οπού τα έκαμεν αυτά, δεν τον πιστεύουν. Λοιπόν η σοφία τους την έχομεν ημείς οι χριστιανοί αντί ουδενός, διότι επειδή δεν εκατάλαβαν τον αληθινόν Θεόν να τον εγνωρίσουν με την σοφίαν τους, αμή επίστευαν τον ήλιον και το φεγγάρι, δι’ αυτό δεν τους θέλομεν ουδέ έχομεν χρεία να μανθάνομεν ή να ηκούγομεν τα συγγράματά τους, αμή ηκούγομεν των αγίων ενδόξων και πανευφήμων αποστόλων οπού ήσαν αλιείς άνθρωποι και αγράμματοι, και διά να λάβουν το Πνεύμα το άγιον είπαν εις ημάς την πάσαν αλήθειαν. Και τουτουνούς τους σοφούς τους αποστόμωσαν και δεν ήξευραν τι να τους απολογηθούν και απόδειξάν τους αυτοί οι αλιείς άνθρωποι εκεινών των σοφών Ελλήνων ότι η σοφία τους έναι μωρή και ψεύτικη και θέλει τους κολάσει (…) δια τούτο ας έχομεν τον φόβον του Θεού δια να είμεσθεν αληθινοί σοφοί και όχι ψεύται, ώσπερ οι Έλληνες (…) και όσοι δεν τους πιστεύουν και δεν ηκούγουν την θείαν Γραφήν αυτήν οπού έγραψαν αυτοί και δεν κάνουν όλα εκείνα όσα όρισαν αυτοί, θέλουν υπάγει εις την αιώνιον Κόλασιν αντάμα με εκείνους τους σοφούς των Ελλήνων»
19/09/2020 Τα σκοτεινά μυστικά του Βυζαντίου.
Η ξακουστή Βυζαντινή Αυτοκρατορία με τις πολιτικές δολοφονίες, τους ακρωτηριασμούς, τα βασανιστήρια και τη χολιγουντιανή ίντριγκα.
Για περισσότερα από χίλια χρόνια (330-1453 μ.Χ.), η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία που ξεπήδησε εκχριστιανισμένη από τις στάχτες της μεγάλης Ρώμης βασίλεψε στη λεκάνη της Μεσογείου ως ελληνική βυζαντινή αυτοκρατορία.
Παντοδύναμη και ανηλεής, η βυζαντινή αυλή μετατράπηκε σύντομα σε πεδίο ίντριγκας και πλεκτάνης, ένας σωστός παιχνιδότοπος για τους αριβίστες και τους τυχοδιώκτες.
Κανείς δεν ήταν πια ασφαλής και κανένας δεν ήταν άνθρωπος εμπιστοσύνης μέσα στην ασίγαστη και αγωνιώδη προσπάθεια για την επιβίωση της αυτοκρατορίας. Ακόμα πιο επικίνδυνα ήταν τα πράγματα για τους ηγεμόνες, αφού αν δεν υπήρχε η εξίσου ραδιούργα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το Βυζάντιο θα κρατούσε τα σκήπτρα στις πολιτικές δολοφονίες!
Από τους 88 εξάλλου αυτοκράτορες που βασίλευσαν στην Κωνσταντινούπολη από το 330-1453 μ.Χ., μόλις οι μισοί πέθαναν από φυσικά αίτια και σε αυτούς δεν συμπεριλαμβάνονται καν όσοι δεν άσκησαν ποτέ την εξουσία ή λειτούργησαν ως συμβασιλείς και συναυτοκράτορες! Οι υπόλοιποι δολοφονήθηκαν από στάσεις ή συνωμοσίες, εκθρονίστηκαν, ακρωτηριάστηκαν και βασανίστηκαν ή πέθαναν ως παράπλευρες απώλειες των βασάνων τους.
Πέντε, για παράδειγμα, πέθαναν μετά το μαρτύριο της τύφλωσης, ενώ πολλοί υποχρεώθηκαν να κλειστούν σε μοναστήρι. Και πάλι δεν προσμετράμε στους ατυχήσαντες αυτοκράτορες τους διαδόχους που ευνουχίστηκαν ή ακρωτηριάστηκαν για να μην ανέβουν στον θρόνο. Αν τα βάλουμε όλα μαζί, η αυτοκρατορική καταγωγή ισοδυναμούσε με θανατική καταδίκη στο ιντριγκαδόρικο Βυζάντιο και μάλιστα λόγω των εσωτερικών δυναμικών.
Μόνο πέντε αυτοκράτορες έπεσαν στο πεδίο της μάχης από τον εξωτερικό εχθρό…
Πολιτικές δολοφονίες με το τσουβάλι.
Οι Βυζαντινοί πίστευαν ακράδαντα ότι ένας αντιδημοφιλής και δεσποτικός ηγέτης θα μπορούσε κάλλιστα να αντικατασταθεί από κάποιον πιο φωτισμένο. Κι έτσι ένας καλός αριθμός αυτοκρατόρων συνάντησαν βίαιο θάνατο, αποτέλεσμα τόσων και τόσων συνωμοσιών.
Ο Κώνστας Β’, για παράδειγμα, δολοφονήθηκε στο λουτρό του στις Συρακούσες την ώρα που απολάμβανε το μπανάκι του. Ο δολοφόνος του, Μιζίζιος, αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας. Αλλά και ο Μιχαήλ Γ’ ο Μέθυσος δεν είχε καλύτερη τύχη, χάνοντας τα δυο του χέρια στην πρώτη απόπειρα κατά της ζωής του και πέφτοντας τελικά νεκρός στη δεύτερη.
Αμ είχε άλλη μοίρα ο Νικηφόρος Φωκάς, που έπεσε νεκρός στην αυτοκρατορική κάμαρα από τη συνωμοσία της συζύγου του με τον ανιψιό του Ιωάννη Τσιμισκή; Η αυτοκράτειρα Θεοφανώ έντυσε γυναίκες τους δολοφόνους και τους έμπασε στα δικά της διαμερίσματα, όπου δεν θα έψαχναν οι φρουροί του άντρα της, που κάτι είχε καταλάβει για το σχέδιο που εξυφαινόταν εναντίον του. Ο ταξίαρχος Λέων Βαλάντης του κατάφερε χτύπημα στο πρόσωπο με το ξίφος του και τον άφησε να επικαλείται την Παναγία την ώρα που ξεψυχούσε.
Όσο για τον Λέοντα Ε’ τον Αρμένιο, που κυβέρνησε από το 813-820, αυτός έφυγε με στιλ. Αφού γλίτωσε τη ζωή του από το πρώτο δολοφονικό πλάνο εναντίον του, με πρωτεργάτη τον συναγωνιστή του Μιχαήλ, έπεσε στην παγίδα παραμονή Χριστουγέννων του 820, όταν οι συνωμότες μεταμφιέστηκαν σε μοναχούς και τον βρήκαν στο αυτοκρατορικό παρεκκλήσι να προσεύχεται. Ο Λέων αμύνθηκε με έναν μεγάλο βαρύ σταυρό και απέκρουσε πολλές επιθέσεις, στο τέλος όμως νικήθηκε από τον μεγάλο αριθμό των δολοφόνων…
Ακρωτηριασμοί και ευνουχισμοί.
Οι Βυζαντινοί θεωρούσαν κάθε παραμόρφωση ή γενετική ανωμαλία αποτρεπτική για τη θέση του αυτοκράτορα, κι αυτό ακριβώς σφράγισε τις ζωές τόσων και τόσων διαδόχων. Ηγεμόνες και δελφίνοι του θρόνου ακρωτηρίαζαν, ευνούχιζαν και παραμόρφωναν με κάθε δυνατό τρόπο τους αντίζηλους διεκδικητές αντί να τους θανατώνουν. Η τύφλωση παραήταν δημοφιλής, όπως ήταν και η αφαίρεση μυτών και γλωσσών. Στα όψιμα χρόνια της αυτοκρατορίας, ο ευνουχισμός έγινε ο Νο 1 τρόπος να απαλλάσσεται ο αυτοκράτορας από τα κοράκια του στέμματός του.
Ο Ιωάννης Δ’ Λάσκαρης, για παράδειγμα, έζησε τυφλός σαράντα ολόκληρα χρόνια, όταν ο Μιχαήλ Η’ τύφλωσε το 11χρονο παιδί για να μην απειλήσει τη δυναστεία των Παλαιολόγων. Αλλά και η αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία δεν τύφλωσε τον ίδιο της τον γιο στο δωμάτιο που του είχε δώσει τη ζωή; Ήταν τον Ιούλιο του 796 όταν η βασιλομήτωρ συνέλαβε τον Κωνσταντίνο ΣΤ’ και τον φυλάκισε στην ανακτορική Αίθουσα της Πορφύρας, το δωμάτιο όπου γεννήθηκε άλλος ένας Πορφυρογέννητος. Η Ειρήνη διέταξε να τον τυφλώσουν και η εντολή εκτελέστηκε με τέτοια σφοδρότητα που ο Κωνσταντίνος πέθανε από αιμορραγία λίγες μέρες αργότερα, ανοίγοντας τον πολυπόθητο δρόμο για τη βασιλομήτωρ να γίνει αυτοκράτειρα.
Υπήρξαν ωστόσο και τρόποι να επιστρέψεις στην εξουσία παρά τον ακρωτηριασμό σου. Ο Βασίλειος Λεκαπηνός ευνουχίστηκε για να μην είναι σε θέση να ανταγωνιστεί τους νόμιμους κληρονόμους του θρόνου, αν και αυτός επανήλθε διατηρώντας υψηλόβαθμα αξιώματα αλλά και την πραγματική εξουσία τελικά μέσω μιας σειράς αυτοκρατόρων-μαριονέτες. Ο Νικηφόρος Φωκάς έφτιαξε έναν νέο τίτλο για χάρη του (πρόεδρος της Συγκλήτου), κάνοντάς τον δεξί του χέρι. Ο Λεκαπηνός του αντιγύρισε τη χάρη κάνοντας τα στραβά μάτια στη δολοφονία του και διατηρώντας έτσι τα αξιώματά του και στη διάδοχη κατάσταση. Αργότερα θα γίνει κηδεμόνας των δύο ανήλικων δελφίνων, Βασιλείου Β’ και Κωνσταντίνου Η’, αν και η συνωμοτική μοίρα που χάραξε θα τον προλάβαινε τελικά.
Δεν ήταν φυσικά η πρώτη φορά που ευνούχος διαδραμάτισε κεφαλαιώδη ρόλο στην ιστορία του Βυζαντίου. Ευνούχοι ήταν εξάλλου από αυλικοί και ιερείς μέχρι στρατηγοί και πατριάρχες! Ο Πέτρος Φωκάς, που έγινε δημοφιλής όταν νίκησε πολέμαρχο της Σκυθίας σε σώμα με σώμα μονομαχία, ευνούχος δεν ήταν;
Οι ευνούχοι έμοιαζαν ακίνδυνοι επειδή δεν είχαν παιδιά να κληρονομήσουν τα αξιώματά τους, αν και κάποιοι από αυτούς πρωτοστάτησαν σε δολοφονικές πλεκτάνες και ανείπωτες συνωμοσίες. Μεγάλο όνομα εδώ ήταν ο παντοδύναμος μηχανορράφος Ιωάννης ο Ορφανοτρόφος, ο οποίος μεθόδευσε την άνοδο στον θρόνο του αδερφού του Μιχαήλ Δ’, αν και διατήρησε εκείνος την πραγματική εξουσία. Ευνοούμενος του Ρωμανού Γ’, πάντρεψε τη χήρα αυτοκράτειρα με τον αδερφό του, διόρισε φίλους και συγγενείς σε ανώτατα κρατικά αξιώματα και όταν πέθανε ο Μιχαήλ Δ’ το 1041, έπεισε την αυτοκράτειρα Ζωή να υιοθετήσει τον ανιψιό του, Μιχαήλ Ε’ Καλαφάτη, και να τον ανακηρύξει αυτοκράτορα. Ο νέος αυτοκράτορας, νευρικός για την παντοδυναμία του θείου του, τον εξόρισε στη Λέσβο και ευνούχισε όλους τους άρρενες συγγενείς του.
Η πλάκα εδώ είναι ότι ο ευνουχισμός απαγορευόταν επισήμως στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία! Παρά το γεγονός δηλαδή ότι όπως ακριβώς και με τα παιδιά του Μιχαήλ Α', οι τέσσερις γιοί του Λέοντα Ε’- μεταξύ αυτών και ο πρώην συναυτοκράτορας Συμβάτιος- ευνουχίστηκαν για να μην μπορέσουν να διεκδικήσουν μελλοντικά τον θρόνο. Οι Βυζαντινοί βρήκαν τελικά τη λύση: αιχμαλώτιζαν νεαρά αγόρια εκτός αυτοκρατορίας, τα οποία ευνούχιζαν πριν περάσουν τα σύνορα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Αν και συχνά πυκνά φτωχοί και εξαθλιωμένοι Βυζαντινοί ευνούχιζαν μόνοι τα παιδιά τους μπας και καταφέρουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή εργασία μέσα στο παλάτι. Η εμπλοκή των Βυζαντινών με τον ευνουχισμό θα έκανε μερίδα ιστορικών να αποκαλέσουν την αυτοκρατορία «παράδεισο των ευνούχων». Και άδικο δεν έχουν προφανώς, καθώς πάμπολλοι αυτοκράτορες ήταν πιόνια στα χέρια ευνούχων.
Ο Κωνστάντιος Β’ αναφέρεται ως έρμαιο του Ευσέβιου, ο Αρκάδιος ήταν μαριονέτα του Ευτρόπιου, ο Θεοδόσιος Β’ αγόταν και φερόταν από τον Χρυσάφιο, ο Ιουστινιανός Α’ είχε στρατηγό και στρατιωτικό σύμβουλο τον αρμένιο ευνούχο Ναρσή (Καμσαρακάν), ο Κώνστας Β’ άκουγε ευλαβικά τον Ευσέβιο, η Ειρήνη η Αθηναία είχε συμβούλους τους Σταυράκιο και Αέτιο, ο Λέων ΣΤ’ ο Σοφός τον Σαμονά και ο Ρωμανός Β’ τον Ιωσήφ Βριγγά, την ίδια ώρα που ευνούχοι όπως ο Βασίλειος Λεκαπηνός και ο Ιωάννης ο Ορφανοτρόφος έδιναν και έλυναν ανεξαρτήτως αυτοκράτορα!
Ταυτοχρόνως, μια καλή αναλογία από τους πατριάρχες της Κωνσταντινούπολης ήταν ευνούχοι. Αναφέρουμε ενδεικτικά τον Νικήτα, νεαρό γιο του Μιχαήλ Α’, που ευνουχίστηκε μετά την πτώση του πατέρα του και έγινε αργότερα ο πατριάρχης Ιγνάτιος. Αλλά και ο Ρωμανός Α’ ευνούχισε (συνάμα με τον νόθο γιο του Βασίλειο) τον μικρότερο και νόμιμο γιο του, Θεοφύλακτο, καθώς τον προόριζε για πατριάρχη!
Χολιγουντιανού τύπου ίντριγκα.
Στο Βυζάντιο φιλοτεχνήθηκε μια ατμόσφαιρα πολιτικής ίντριγκας όπου αυλοκόλακες και ευνούχοι διαγκωνίζονταν για εξουσία και επιρροή στο περιθώριο της επίσημης αυτοκρατορικής ηγεμονίας. Το φαινόμενο Ειρήνη η Αθηναία δεν μπορεί εξάλλου να αποκοπεί από την καθοριστική επίδραση που άσκησαν πάνω της οι παντοδύναμοι ευνούχοι Σταυράκιος και Αέτιος.
Ο αυτοκρατορικός σύμβουλος Σταυράκιος έλεγχε όλο τον κρατικό μηχανισμό, βοηθώντας την Ειρήνη να ανατρέψει τον γιο της τυφλώνοντάς τον. Κι επειδή σπανίως ο συνωμότης βρίσκει δικαίωση, ο Σταυράκιος αντικαταστάθηκε από τον επίσης ευνούχο Αέτιο, ο οποίος συνωμοτούσε για να φέρει στην εξουσία τον αδερφό του Κωνσταντίνου. Αλλά κι αυτός δεν τα λογάριασε καλά, κι έτσι έπεσε θύμα νέας συνωμοσίας που οργανώθηκε από τον γενικό λογοθέτη Νικοφόρο, που ανέβηκε στον θρόνο ως Νικηφόρος Α’, πριν δει το κρανίο του να μετατρέπεται σε ασημένια κούπα με την οποία απολάμβανε το κρασί του ο Βούλγαρος Κρούμος.
Οι πολιτικές πλεκτάνες τράνταξαν συθέμελα το Βυζάντιο μέχρι και την πτώση της Βασιλεύουσας στους Οθωμανούς. Ακόμα και κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, ο μέγας δούκας Λουκάς Νοταράς συνωμοτούσε για να εξασφαλίσει επικερδείς συμφωνίες για τους γιους του στη διάδοχη κατάσταση…
Εμφύλιοι πόλεμοι.
Κατά τον ένατο αιώνα, ο Μιχαήλ Α’ αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τον αυτοκρατορικό του θρόνο μετά την ήττα από τους Βούλγαρους το 813 για χάρη του Λέοντα Ε’ του Αρμένιου και των συνεργών του στον σφετερισμό του θρόνου, Μιχαήλ Β’ και Θωμά του Σλάβου. Το νέο πραξικόπημα έγινε μάλιστα 10 χρόνια μετά τη στάση του στρατηγού των Ανατολικών, Βαρδάνη, κατά του Νικηφόρου Α’, που θα έβρισκε τον Μιχαήλ υπαρχηγό του στασιαστή, αν και σύντομα θα αυτομολούσε στον αυτοκράτορα αποκτώντας νέα προνόμια.
Ο Λέων στέφθηκε στο νέο κίνημα αυτοκράτορας, σύντομα ψυχράνθηκε όμως με τον Μιχαήλ Β’, γι’ αυτό και ο τελευταίος έβαλε να τον σκοτώσουν παραμονές Χριστουγέννων στο παρεκκλήσι του. Ο νέος αυτοκράτορας θα έβλεπε με τρόμο τον τρίτο και τελευταίο υπαρχηγό του Βαρδάνη, Θωμά τον Σλάβο, να στασιάζει εναντίον του το 821, πυροδοτώντας μια εκτεταμένη εμφύλια σύγκρουση που θα αποδυνάμωνε την αυτοκρατορία, επιτρέποντας στον εξωτερικό εχθρό (όπως τους Άραβες) να επιτεθεί.
Τα ίδια έγιναν βέβαια και στον δέκατο αιώνα, όταν η εξέγερση του Βάρδα Φωκά κατά τον Ιωάννη Τσιμισκή πνίγηκε στο αίμα από τον στρατηγό Βάρδα Σκληρό. Ο Φωκάς είχε βέβαια τα δίκια του, γιατί όταν δολοφονήθηκε ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς το 969, ο Βάρδας φυλακίστηκε και είδε τον αδερφό του, Λέοντα Φωκά, να συλλαμβάνεται από τον νέο αυτοκράτορα και να τυφλώνεται.
Αλλά και ο Σκληρός είχε τα δικά του δίκια. Αυτός βλέπετε ήταν κουνιάδος του Ιωάννη Τσιμισκή και μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα διεκδίκησε τον θρόνο, πέφτοντας πάνω στον ευνούχο Βασίλειο Λεκαπηνό. Ο οποίος ασκούσε όπως είπαμε την πραγματική εξουσία, καθαιρώντας τον στρατηγό της Ανατολής, Σκληρό, από τα αξιώματά του.
Ο τελευταίος βάδισε κατά του Βυζαντίου σε μια νέα στάση και ο Λεκαπηνός απάντησε ρίχνοντας στη μάχη τον Βάρδα Φωκά τον Νεότερο, έναν στρατηγό που είχε επαναστατήσει κατά την προηγούμενη βασιλεία και είχε εγκλειστεί σε μοναστήρι εδώ και χρόνια. Η κακιά η μοίρα θα φέρει όμως αργότερα στο ίδιο στρατόπεδο Φωκά, Σκληρό και Λεκαπηνό, όταν συνεργάζονται για να ανατρέψουν τον νεαρό Βασίλειο Β’ τον Βουλγαροκτόνο! Εκείνος συνέτριψε τις εξεγέρσεις τόσο του Σκληρού (979) όσο και του Φωκά (989), καθώς μέχρι τότε οι στρατηγοί τσακώνονταν και πάλι μεταξύ τους.
Και μιας και αναφέραμε τον Βουλγαροκτόνο, μετά τη θριαμβευτική για τον ίδιο Μάχη του Κλειδίου στις 29 Ιουλίου 1014, τύφλωσε τους 15.000 βούλγαρους αιχμαλώτους που είχε πιάσει αφήνοντας έναν μονόφθαλμο ανά 100 τυφλούς για να οδηγήσουν την τυφλή πομπή πίσω στον Σαμουήλ. Ο οποίος όταν είδε τον σακατεμένο στρατό του, πέθανε από ανακοπή καρδιάς. Οι Βούλγαροι θα πολεμούσαν άλλα τέσσερα χρόνια τους Βυζαντινούς τυφλωμένοι από τη δίψα της εκδίκησης…
Ο ρινότμητος αυτοκράτορας και τα ανείπωτα βυζαντινά βασανιστήρια.
Ο Ιουστινιανός Β΄ ήταν επίσης γνωστός ως Ρινότμητος και περιθώρια αμφιβολίας για το παρατσούκλι δεν χωρούν. Ο σκληρός αυτοκράτορας ανέβηκε στον θρόνο σε τρυφερή ηλικία 17 ετών, ανατράπηκε το 695 σε άλλο ένα από τα περιβόητα βυζαντινά πραξικοπήματα και τη θέση του πήρε ο αξιωματικός Λεόντιος. Ο οποίος ήταν καρδιακός φίλος του πατέρα του, Κωνσταντίνου Δ’, γι’ αυτό και του χάρισε τη ζωή.
Του κόβει όμως τη μύτη για να μην μπορεί να διεκδικήσει ξανά το στέμμα και τον στέλνει στην εξορία. Ο πολυμήχανος Ιουστινιανός Β’ δεν είχε πει βέβαια την τελευταία του λέξη και συμμαχώντας με Χαζάρους και Βούλγαρους ανακατέλαβε τον θρόνο από τον Τιβέριο, που είχε προλάβει στο μεταξύ να ανατρέψει τον Λεόντιο. Ο Ιουστινιανός, που φορούσε τώρα χρυσή μύτη, έκοψε μύτες και αυτιά και σκότωσε όποιον τον είχε προδώσει, πέφτοντας τελικά κι αυτός θύμα του Φιλιππικού Βαρδάνη, που σκοτώνει τον Ρινότμητο και τον γιο του Τιβέριο και ξεκληρίζει τον οίκο του Ηρακλείου.
Με το πέρασμα του βυζαντινού χρόνου, καθιερώθηκε προοδευτικά η συνήθεια να ανακηρύσσεται διάδοχος του θρόνου εκείνος ο γιος του αυτοκράτορα που είχε γεννηθεί πρώτος στην Πορφύρα, την παλατιανή αίθουσα οι τοίχοι της οποίας ήταν ντυμένοι με πορφυρό μεταξωτό ύφασμα. Το εθιμοτυπικό αυτό γεννούσε φυσικά πολλές αντιζηλίες ανάμεσα στον πορφυρογέννητο διάδοχο και τα άλλα αδέλφια του, τα οποία ήταν συχνά μεγαλύτερα, γεννημένα πριν ο πατέρας τους ανακηρυχθεί αυτοκράτορας ή ακόμα και ετεροθαλή.
Κι έτσι πάμπολλες φορές ο νόμιμος διάδοχος του θρόνου τέλειωνε τη ζωή του στη φυλακή, αφού προηγουμένως είχε υποβληθεί σε βασανιστήρια που περιλάμβαναν την τύφλωση, το κόψιμο της γλώσσας και της μύτης ή και άλλα σαφώς χειρότερα. Ο Μιχαήλ Ψελλός έγραφε εξάλλου πως η αυτοκρατορική ηγεμονία γινόταν «φόνοις και αίμασιν».
Τα βασανιστήρια δεν ήταν βέβαια προνόμιο των πεσόντων αυτοκρατόρων, καθώς ήταν στο Βυζάντιο που λυσσομανούσαν οι πυρές για τη θανάτωση αιρετικών και μάγων και σκαρώθηκαν καινούριες μέθοδοι βασανισμού και εκτελέσεων. Η πλούσια τοιχογραφία φρίκης και τρόμου απαρτιζόταν από τα βασανιστήρια της αυτοκρατορικής εξουσίας αλλά και της πατριαρχικής, σε έναν ιδιότυπο αγώνα δρόμου ποιος θα σκεφτεί το πιο απάνθρωπο.
Η αγριότητα των ηθών, ο φυσικός σαδισμός και οι εκδικητικές επινοήσεις τους έχουν περιγραφεί επί μακρόν, ήδη από τα χρόνια των ίδιων των βυζαντινών χρονογράφων. Οι κεφαλικές ποινές περιλάμβαναν αποκεφαλισμό, κάψιμο στην πυρά, αγχόνη, λιθοβολισμό και άλλα πολλά, ενώ αργότερα θα προστεθούν η τύφλωση, ο ακρωτηριασμός και το μεταλλισθήναι (ισόβια κάθειρξη στα μεταλλεία).
Οι μαρτυρικές θανατώσεις συνδυάζονταν με εξίσου μαρτυρικά βασανιστήρια και το μενού εδώ είναι πλούσιο και απαισιόμορφα λαχταριστό: ψήσιμο στη θράκα, βράσιμο σε νερό που κόχλαζε ή τηγάνισμα σε καυτό λάδι, εκδορά, ακρωτηριασμό και ευνουχισμό, ανασταύρωση, παλούκωμα, φαρμάκωμα, ακόμα και πυρωμένα σίδερα χρησιμοποιούνταν.
Είχαμε τις χειροκοπίες (για τους κλέφτες, τους τυμβωρύχους και τους παραχαράκτες), τις ρινοτομίες (εδώ την τιμητική τους είχαν οι αυτοκράτορες αλλά και οι βιαστές, οι δίγαμοι και οι αιμομίκτες), τις γλωσσοτομίες (για ψευδορκία), τις ταυτοπάθειες (κόψιμο του μέλους που είχε προκαλέσει την εγκληματική πράξη ή μπήξιμο μυτερών καλαμιών στην ουρήθρα στους παιδεραστές), τους αναρίθμητους ευνουχισμούς και τις ακόμα περισσότερες τυφλώσεις (ως βασανιστήριο αλλά και ως κατασταλτικό ή ακόμα και προληπτικό μέτρο), τις βάρβαρες διαπομπεύσεις των λειψάνων των στασιαστών (περιφορά στους δρόμους των παλουκωμένων και αποκομμένων μελών τους), την αποστολή των κακοποιημένων πτωμάτων των νεκρών στους συγγενείς τους (μεγάλο όνομα εδώ ο Αλέξιος Κομνηνός) και τόσα άλλα που δεν είναι για ευαίσθητους αναγνώστες.
Υπήρχε βέβαια και η εκδορά ζωντανών ανθρώπων αλλά και κάτι εντελώς καινούριο, απότοκο των ενδοχριστιανικών διενέξεων: γδάρσιμο του γενειοφόρου τμήματος του κεφαλιού παπά ή μοναχού! Ταυτοχρόνως, το βράσιμο σε καυτή πίσσα, ο ανασκολοπισμός, η αποκοπή των τενόντων με μαχαίρι και οι λοιπές ανείπωτες φρικαλεότητες των βυζαντινών βασανιστηρίων συνθέτουν μια εικόνα φρίκης που σε τέτοια έκταση σπανίως έχει ξαναδεί ο δυτικός κόσμος.
Ο τεράστιος αριθμός των βυζαντινών ακρωτηριασμών ανασυγκροτείται και από τα τόσα παρωνύμια που δίνονταν στα θύματα σύμφωνα με το βασανιστήριο που είχαν υποστεί ή το ομοίωμα με το οποίο αντικαθιστούσαν το κομμένο τμήμα. Αναφέρουμε ενδεικτικά τα Κοψόρρινος, Αργυρομύτης, Χαλκομύτης, Κουτσομύτης, Κουτσοχέρας, Κουτσοδάχτυλος κ.λπ.
Εξεγέρσεις και η σφαγή των Ζηλωτών της Θεσσαλονίκης.
Ως πολίτες της πιο λαμπρής πόλης του καιρού τους, ο λαός της Βασιλεύουσας δεν φοβόταν να εκφραστεί και πουθενά δεν ήταν πιο έκδηλο αυτό από τη Στάση του Νίκα. Τη λαϊκή εξέγερση δηλαδή που έλαβε χώρα στο Βυζάντιο την εποχή του Ιουστινιανού και πνίγηκε στο αίμα από τον αυτοκράτορα, με πρωταγωνιστές τους δήμους των «Πράσινων» και των «Βένετων», οργανώσεις φιλάθλων με λαϊκή καταγωγή που λάτρευαν τις αρματοδρομίες και ζούσαν για τις εξέδρες του Ιππόδρομου της Κωνσταντινούπολης.
Με τα πολλά, ο Ιουστινιανός στέλνει τους στρατηγούς του, οι οποίοι εγκλωβίζουν τους επαναστάτες στον Ιππόδρομο και τους κατασφάζουν κυριολεκτικά: η καταστολή της «Στάσης του Νίκα» στις 18 Ιανουαρίου 532 άφησε πίσω της 30.000 νεκρούς.
Δεν αποσταθεροποιούσαν όμως την αυτοκρατορία όλες οι εξεγέρσεις, όπως το περιστατικό με τον αιματοβαμμένο εμφύλιο που πήρε τέλος από μια εξέγερση στις φυλακές. Ο Αλέξιος Απόκαυκος προσπάθησε να ανακόψει την αυτονομιστική δύναμη του Ιωάννη Καντακουζηνού, άλλου ενός που ζήλεψε τον αυτοκρατορικό θρόνο εκμεταλλευόμενος τον θάνατο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γ’ το 1341.
Ο λαός της Αδριανούπολης εξεγέρθηκε μέσα στον πανικό και όταν ο κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης κάλεσε τον Καντακουζηνό στην πόλη για να του την παραδώσει, οι Ζηλωτές εξεγείρονται και μαζί τους ξεσηκώνεται και ο λαός της Θεσσαλονίκης. Ο μέγας δούκας Απόκαυκος πρωτοστάτησε στους εμφύλιους πολέμους της εποχής του που σχετίζονταν με τη διαδοχή του βυζαντινού θρόνου και πάλεψε με τον αντιβασιλιά και αυτοανακηρυγμένο αυτοκράτορα τώρα Καντακουζηνό, αν και το τέλος του ήρθε από κει που δεν το περίμενε. Επιθεωρώντας τις νέες φυλακές της Κωνσταντινούπολης, έπεσε θύμα της στάσης των κρατουμένων, οι οποίοι και τον δολοφόνησαν τελικά τον Ιούνιο του 1345 διαδραματίζοντας από σπόντα σπουδαίο ρόλο στην αδελφοκτόνο μάχη για τον θρόνο.
Είμαστε πια σε μια εποχή που το Βυζάντιο δονείται από εμφύλιους σπαραγμούς, από πλήθος πραξικοπημάτων που εκδηλώνονται δηλαδή με θρησκευτικές συγκρούσεις μεταξύ ορθόδοξων και αιρετικών, «Ησυχαστών» και «Ζηλωτών», αυτοκρατορικών και αντιαυτοκρατορικών. Στις σφετεριστικές περιπέτειες του Ιωάννη ΣΤ’ Καντακουζηνού εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 1340 και στις μάχες του με τον οίκο των Παλαιολόγων, οι «Ησυχαστές» (μερίδα του ιερατείου) βρίσκουν την ευκαιρία να συγκρουστούν με τους «Ζηλωτές», ένα λαϊκο-θρησκευτικό κίνημα που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στη Θεσσαλονίκη και αντιμετώπιζε με καχυποψία τη συνεργασία του μεγάλου εξουσιαστικού ιερατείου με την αριστοκρατική φεουδαρχία.
Πολλές αγροτικές εξεγέρσεις και ταραχές εναντίον της τοπικής αριστοκρατίας αλλά και της κεντρικής εξουσίας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας λαμβάνουν χώρα σε Μακεδονία και Θράκη και στη Θεσσαλονίκη εξελίσσονται σε μια παρισινή κομμούνα πριν την εποχή της. Την άνοιξη του 1342, ο Καντακουζηνός, κατ’ εξοχήν εκφραστής των συμφερόντων της αριστοκρατίας, καταλαμβάνει με τη βοήθεια των Σλάβων τη Θεσσαλονίκη και οι Ζηλωτές εξεγείρονται και πάλι, θέλοντας να εκμεταλλευτούν την ολομέτωπη εμφύλια σύγκρουση Καντακουζηνού και Κωνσταντινουπολιτών.
Οι Ζηλωτές καταλαμβάνουν την εξουσία και ανακηρύσσουν την «Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Θεσσαλονίκης», απαιτώντας την αυτονομία της και το δικαίωμα άσκησης ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής. Ο αυτοκράτορας Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη σφοδρή αντίθεση των Ζηλωτών έναντι του Καντακουζηνού για να τον αποδυναμώσει, ελπίζοντας να εξασθενήσουν παράλληλα και οι δυο αντίπαλοί του. Γι’ αυτό και τηρεί ουδετερότητα απέναντι στην εξέγερση των Ζηλωτών.
Οι Ζηλωτές συνάπτουν προσωρινή συμμαχία με τον μέγα δούκα Απόκαυκο, οι εχθρικές διαθέσεις τους απέναντι στην αριστοκρατία επικρατούν όμως και ζητούν τώρα την αυτοδυναμία τους εκτελώντας τον γιο του. Για μια δεκαετία σχεδόν (1341-1349), οι Ζηλωτές έθεσαν την πόλη κάτω από τον απόλυτο έλεγχό τους και επιχείρησαν να εισαγάγουν πρωτοποριακές για την εποχή τους πολιτικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Η Κομμούνα των Ζηλωτών αντιμετώπισε νικηφόρα με πολλές επιδρομές του αυτοκρατορικού στρατού στη Θεσσαλονίκη, επικουρούμενες πότε από τους Σλάβους και πότε από τους Τούρκους. Οι συμβασιλείς πια Καντακουζηνός και Παλαιολόγος έστειλαν μεγάλες δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη και σώμα 20.000 ανδρών του τούρκικου στρατού και κατέσφαξαν τον πληθυσμό καταστρέφοντας την πόλη.
Η μόνιμη συνεργασία Σλάβων και Τούρκων με τους Βυζαντινούς του Καντακουζηνού κατά του λαϊκού στοιχείου και η μόνιμη εγκατάστασή τους στα ελλαδικά εδάφη προοιώνιζε το μέλλον της αυτοκρατορίας. Ο Καντακουζηνός συμμάχησε εξάλλου το 1352 με τον Σουλεϊμάν Πασά σε νέα εκστρατεία κατά του Ιωάννη Ε', ο οποίος πολιορκούσε την Αδριανούπολη ενάντια στον διοικητή της που ήταν γιος του Καντακουζηνού (Ματθαίος Καντακουζηνός). Οι τουρκικές ορδές επιδόθηκαν σε εκτεταμένες σφαγές και λεηλασίες, πράξεις που στα μάτια του λαού έγιναν με τη συγκατάθεση ή έστω την ανοχή του συναυτοκράτορά τους.
Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες ήταν δηλαδή αυτοί που δίδαξαν στο σλαβικό και τουρκικό στοιχείο τον δρόμο προς την Ελλάδα αλλά και τον τρόπο να καταπνίγουν τα λαϊκά κοινωνικά κινήματα. Η μετέπειτα πορεία των πραγμάτων, ως διαμάχη μεταξύ «ενωτικών και ανθενωτικών», όχι μόνο δεν θα γλίτωνε τους αυτοκράτορες και τους ευγενείς από το σπαθί του Μωάμεθ του Πορθητή, αλλά θα ανέτρεπε τον ίδιο τον ρου της Ιστορίας προσυπογράφοντας την ηχηρή πτώση του Βυζαντίου… http://www.perfectreader.net/%CF%84%CE% ... %BF%CF%85/
Απ' την Βρετανία ;
