Pertinax έγραψε: 10 Νοέμ 2024, 15:36
Το ίδιο λέμε περίπου. Απλά ο αρχαϊσμός αυτών των λογίων είχε φτάσει σε σημείο να παραβλέπουν τη σύγχρονη ρωμέικη εθνότητα. Άλλοι τη φαντάζονταν ως διαχρονική ελληνική, άλλοι ως διαχρονική αυσονορωμαϊκή (μέσω της ιστορίας του κράτους). Άλλοι ως διαχρονική ελληνική και αυσονορωμαϊκή ταυτόχρονα (ρωμαιοελληνιστές, όπως ο Χρυσολωράς). Το ενδιαφέρον με τον Βησσαρίωνα είναι ότι παρουσιάζει μια τέταρτη εκδοχή: να συνυπάρχουν στο ίδιο κράτος οι διαχρονικοί Έλληνες με τους διαχρονικούς Αυσονορωμαίους*, αλλά ως διακριτές ομάδες.
Περίμενε γιατί εδώ με έχεις μπερδέψει.
Αρχικά, για τον Βησσαρίωνα: Εγώ πιστεύω ότι υποκρινόταν 100% και δεν πίστευε ότι υπήρχαν Αυσονορωμαίοι και διηνεκές ρωμαϊκό κράτος παρά μόνο Έλληνες και Ελλάδα/ελληνικό κράτος από μια ιστορική στιγμή και έπειτα. Σε κάθε περίπτωση αν θέλεις να προσθέσουμε στην λίστα των σχιζοφρενικών ιστορικών σχημάτων της ύστερης «βυζαντινής» εγγράμματης ελίτ που βιώνει μία κρίση ταυτότητας κατά την περίοδο 1380 - 1500 και αυτό το σχήμα ας το κάνουμε.
Οι Νεοέλληνες έβλεπαν τους [ελληνόφωνους] Ρωμαίους ως διηνεκείς Έλληνες. Αυτοί πίστευαν [αναγκαστικά] ότι ο ελληνόφωνος πληθυσμός ήταν απόγονοι των [αρχαίων] Ελλήνων, και παρέβλεπαν την εθνογένεση των [ελληνόφωνων] Ρωμαίων. Συνεπώς, καταλαβαίνω την λογική με την οποία εσύ χαρακτηρίζεις την θεώρησή τους ως «αρχαϊσμό».
Συμφωνώ με εσένα για τον Μανουήλ Χρυσολωρά. Βέβαια δεν γνωρίζω αν εσύ συμφωνείς μαζί μου. Ο Μανουήλ Χρυσολωράς ήταν ένας λατινόφρονας Αντιπαλαμιστής που εγκαταστάθηκε στην Ιταλία όπου οι [εγγράμματοι] Ιταλοί με τους οποίους συναναστρεφόταν τον έβλεπαν ως «Γραικό»(=διηνεκή Έλληνα) και εν τέλει έγινε και καθολικός (και μάλιστα καρδινάλιος). Αναγκαστικά, [και με πολλή χαρά] όπως και οι άλλοι λατινόφρονες/ουνίτες που εγκαταστάθηκαν στην Ιταλία υιοθέτησε την νεοελληνική θέση αλλά αυτός αποτέλεσε εξαίρεση σε σχέση με τους υπόλοιπους. Όντας φίλος και μαθητής του Γεώργιου Γεμιστού (Πλήθωνα) [του οποίου ο αγαπημένος συγγραφέας ήταν ο Θεόδωρος Μετοχίτης] και έχοντας [πολλά από] τα πρωτότυπα κείμενα του Θεόδωρου Μετοχίτη εμπνεύστηκε από τα κείμενά του και δημιούργησε την δική του κυριολεκτικά ρωμαιοελληνική ταυτότητα έτσι ώστε από τη μία να μπορεί να παρουσιάζεται ως Έλληνας και απόγονος των [αρχαίων] Ελλήνων στο άμεσο λατινικό και φιλελληνικό περιβάλλον του (κάτι που συνέφερε στην σταδιοδρομία του) και από την άλλη να συνεχίζει να κρατά διαύλους επικοινωνίας με ανθρώπους οπως ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Μανουήλ Παλαιολόγος ο οποίος ήταν φίλος του. Ο στόχος του φαίνεται ξεκάθαρα σε αυτή την φράση του:
Μεμνώμεθα οἵων ἀνδρῶν ἔκγονοι γεγόναμεν· Εἰ μὲν βούλοιτό τις, λέγοι τῶν προτέρων καὶ ἀρχαιοτέρων, λέγω δὴ τῶν πρεσβυτάτων καὶ παλαιῶν Ἑλλήνων, ὧν τῆς δυνάμεώς τε καὶ σοφίας οὐδεὶς ἀνήκοος μεμένηκεν. Εἰ δὲ βούλει, τῶν μετ’ ἐκείνους γενομένων ἡμῖν προγόνων, τῶν παλαιῶν Ῥωμαίων, ἀφ’ὧν νῦν ὀνομαζόμεθα καὶ οἵ δήπου ἀξιοῦμεν εἶναι, ὥστε καὶ τὴν ἀρχαίαν ὀνομασίαν σχεδὸν ἀποβαλεῖν. Μᾶλλον δὲ ἄμφω τούτω τὼ γένει ἐφ’ἡμῖν δήπου συνελήλυθε καὶ
εἴτε Ἕλληνας βούλοιτό τις λέγειν εἴτε Ῥωμαίους, ἡμεῖς ἐσμὲν ἐκεῖνοι καὶ τὴν Ἀλεξάνδρου δὲ καὶ τῶν μετ’ ἐκεῖνον ἡμεῖς σώζομεν διαδοχή
Ο Μανουήλ Χρυσολωράς πιστεύει ότι μπορεί να είναι ταυτόχρονα και [διηνεκής] «Έλληνας» και [διηνεκής (;) (δες πιο κάτω) Αυσονο-]«Ρωμαίος» εξού και υποστηρίζει ότι τα δύο εθνώνυμα είναι ισοδύναμα/συνώνυμα. Συνεπώς, μπορώ να αντιληφθώ γιατί ονομάζεις τους Ρωμέλληνες «αρχαϊστές» αφού χρησιμοποιούσαν την νεοεφευρεθείσα [για την εποχή] συλλογική [αρχαία] ελληνική καταγωγή για να προβάλλονται και ως [διηνεκείς] «Έλληνες». Οι Ρωμέλληνες της περιόδου που συζητάμε (Μανουήλ Χρυσολωράς και Πληθωνικός κυκλος πριν μεταστραφεί τον Νέο Ελληνισμό) μπορούσαν, αν ήθελαν, να υποστήριζαν μια μετακωνσταντίνεια [ελληνόφωνη] ρωμαϊκή ταυτότητα με απώτερους προγόνους τους [αρχαίους] Έλληνες και τους [Αύσονες] Ρωμαίους (όπως εγώ πιστεύω ότι έκανε ο Θεόδωρος Μετοχίτης).
Τώρα δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί ονομάζεις τους «αυσονορωμαϊστές» «αρχαϊστές». Δεν συμφωνήσαμε ότι κανένας [ελληνόφωνος] Ρωμαίος λόγιος, όσο μεγάλες αυσονικές φαντασιώσεις και να είχε, δεν πίστευε ότι οι [ελληνόφωνοι] Ρωμαίοι ήταν ο ίδιος λαός με τους [Αύσονες] Ρωμαίους και ότι βέβαια δεν κατάγονταν όλοι οι [ελληνόφωνοι] Ρωμαίοι από [Αύσονες] Ρωμαίους; Δηλαδή ότι θεωρούσαν ότι υπήρχαν οι [ελληνόφωνοι] Ρωμαίοι/Ρωμιοί με κυριότερους προγόνους τους [Αύσονες] Ρωμαίους των οποίων αποτελούσαν μια μορφή συνέχειας έτσι ώστε ο αυσονισμός (ιδεολογία της νέας Ρώμης/
translatio Romae) να αποτελεί την «βυζαντινή» εκδοχή του «
translatio imperii» (σου έκανα μάλιστα τώρα και την χάρη να χρησιμοποιήσω και αυτόν τον όρο); Πώς τώρα ξαφνικά υποστηρίζεις ότι οι «αυσονορωμαϊστές» είναι «αρχαϊστές» και ότι «φαντάζονταν» την [ελληνόφωνη] ρωμαϊκή/ρωμαίικη εθνότητα ως «διαχρονική αυσονορωμαϊκή (μέσω της ιστορίας του κράτους)»;
Βέβαια, αυστηρά ομιλούντες, αυτό υποστηρίζει για την [αυσονο]ρωμαϊκή καταγωγική συνιστώσα ο Μανουήλ Χρυσολωράς:
Εἰ δὲ βούλει, τῶν μετ’ ἐκείνους γενομένων ἡμῖν προγόνων, τῶν παλαιῶν Ῥωμαίων, ἀφ’ὧν νῦν ὀνομαζόμεθα καὶ οἵ δήπου ἀξιοῦμεν εἶναι ὥστε καὶ τὴν ἀρχαίαν ὀνομασίαν σχεδὸν ἀποβαλεῖν
Αλλά, όταν το υποστήριξα αυτό με καθύβρισες, θυμάσαι;